Афіцыйныя правілы FCFS (скарочаная версія)

Дата абнаўлення: 08.10.2026

Змест

1. Дазволеныя дзеянні ў FCFS
2. Форма спартсменаў
3. Судзейская калегія
4. Парадак і правядзенне асноўнага часу паядынку
5. Кідкі
6. Барацьба ў партэры
7. Задушлівыя і болевыя прыёмы
8. Утрыманні і кантроль
9. Дзеянні паблізу мяжы дывана
10. Ацэнка прыёмаў і кідкоў
11. Паядынак да Golden Score
12. Датэрміновая перамога
13. Папярэджанні і заўвагі
14. Зняцце спартсмена з паядынку
15. Дыскваліфікацыя
16. Фіксацыя здачы і спыненне паядынку (дзеці да 7 гадоў і дывізіён Base)
17. Жэсты суддзяў

1. Дазволеныя дзеянні ў FCFS

У паядынках FCFS дазволеныя наступныя тэхнічныя дзеянні: кідкі, утрыманні, задушлівыя і болевыя прыёмы, абарона і контратака.

1.1. Задушлівыя прыёмы

У дывізіёне Base дазволеныя толькі задушлівыя прыёмы з выкарыстаннем адзення (курткі), а таксама задушлівыя прыёмы, пры якіх рука саперніка застаецца ўнутры захопу (arm-in choke).

Задушлівыя прыёмы, якія выконваюцца рукамі без выкарыстання адзення саперніка (напрыклад: rear naked choke, guillotine choke), дазволеныя толькі ў дывізіёне Pro.

1.2. Болевыя прыёмы

У дывізіёне Base дазволеныя болевыя прыёмы на руку толькі з уздзеяннем на локцевы сустаў (armbar / straight arm lock), без уздзеяння на плечавы сустаў.

У дывізіёне Pro дадаткова дазволеныя болевыя прыёмы на плечавы сустаў (напрыклад: kimura, americana, omoplata).

У дывізіёне Base дазволеныя болевыя прыёмы на ногі толькі з уздзеяннем на ахілава сухажылле (Achilles lock / straight ankle lock).

У дывізіёне Pro дадаткова дазволеныя болевыя прыёмы на каленны сустаў, якія выконваюцца без унутранага або вонкавага скручвання калена, з прамым уздзеяннем на сустаў (напрыклад: kneebar, calf slicer).

Пры выкананні болевых прыёмаў на ахілава сухажылле выкарыстанне пазіцыі ashi garami дапускаецца толькі пры адсутнасці небяспечнага ўздзеяння на каленны сустаў. Ціск павінен быць накіраваны выключна на ахілава сухажылле. Забаронены knee reaping — перасячэнне нагой цэнтральнай лініі корпуса саперніка са стварэннем унутранага скручвання каленнага сустава.

1.3. Абмежаванні ў стойцы

У дывізіёне Base забароненыя ўваходы скачком у сабмішэны (напрыклад: flying armbar, flying triangle choke). Такія атакі дапускаюцца толькі ў дывізіёне Pro пры ўмове, што выкананне прыёму суправаджаецца пераводам саперніка ў партэр. Пасля пераводу дазваляецца працяг прыёму.

Выкананне болевых і задушлівых прыёмаў не дапускаецца, пакуль абодва спартсмены знаходзяцца ў стойцы. Для выканання прыёму атакаваны павінен знаходзіцца ў партэры.

Забароненыя кідок «нажніцы» (Kani-basami) і любыя кідкі, якія ствараюць непасрэдную рызыку падзення саперніка на галаву, шыю або некантраляванага ўздзеяння на каленны сустаў.

Атака павінна выконвацца з кантролем над сапернікам. Кантролем лічыцца выкананне кідка, пры якім атакуючы захоўвае кіраванне целам саперніка і напрамкам яго падзення да моманту прызямлення.

Выкананне атакі без кантролю або такой, якая стварае небяспечнае падзенне саперніка на галаву, шыю ці небяспечнае ўздзеянне на каленны сустаў, можа прывесці да заўвагі, папярэджання або дыскваліфікацыі.

Пры выкананні кідкоў праз галаву (Sumi-gaeshi), а таксама кідкоў праз спіну і «млына» з каленяў (Seoi-nage, Kata-guruma), атакуючы абавязаны забяспечыць бяспечнае прызямленне саперніка. Забараняецца выконваць такія кідкі спосабам, пры якім сапернік падае на галаву або шыю ці пазбаўлены магчымасці выканаць бяспечны перакат.

2. Форма спартсменаў

2.1. Куртка

Дапускаецца выкарыстанне стандартнай курткі самба, дзюдо або BJJ любога колеру з поясам.

Спартсмен, выкліканы першым, абавязаны надзець паверх свайго пояса чырвоны ідэнтыфікацыйны пояс або павязку, прадастаўленыя арганізатарамі спаборніцтваў.

2.2. Пояс

Дапускаецца выкарыстанне стандартнага пояса, які адпавядае колеру курткі, або пояса, які абазначае ўзровень падрыхтоўкі спартсмена ў FCFS ці іншым відзе адзінаборстваў.

2.3. Абутак

Спартсмены выступаюць басанож. Таксама дапускаецца выкарыстанне мяккага абутку (напрыклад, барцовак для самба) са скуры або аналагічнага матэрыялу, які закрывае ступню і шчыкалатку, без жорсткай падэшвы і металічных элементаў.

2.4. Шорты і штаны

Дапускаюцца прасторныя байцоўскія або барцоўскія шорты, якія не скоўваюць рухаў, без кішэняў, металічных элементаў, маланак, жорсткіх зашпілек, ліпучак і іншых выступаючых дэталяў.

Дапускаюцца штаны, прызначаныя для заняткаў адзінаборствамі (напрыклад: BJJ, дзюдо, самба), якія не скоўваюць рухаў і не маюць кішэняў, металічных элементаў, маланак, жорсткіх зашпілек і іншых выступаючых дэталяў.

Захопы за штаны дапускаюцца. Захопы за шорты забароненыя.

2.5. Рашгард

Дапускаецца выкарыстанне абліпальнага кампрэсійнага рашгарда з доўгімі або кароткімі рукавамі. Рашгард не павінен мець кішэняў, маланак і іншых выступаючых элементаў. Дапускаецца выступленне без рашгарда пад курткай.

2.6. Легінсы

Дапускаецца выкарыстанне абліпальных кампрэсійных легінсаў. Легінсы не павінны мець кішэняў, маланак і іншых выступаючых элементаў, за якія можна зрабіць захоп.

Дазволена выступаць у шортах без легінсаў.

2.7. Дадатковыя патрабаванні

Забараняецца выкарыстанне элементаў экіпіроўкі, здольных траўмаваць саперніка (маланкі, цвёрдыя накладкі, металічныя элементы і г. д.).

Форма спартсмена павінна быць чыстай, спраўнай і не мець пашкоджанняў, здольных паўплываць на бяспеку паядынку.

Перад паядынкам спартсмен абавязаны зняць усе ўпрыгажэнні (пярсцёнкі, завушніцы, ланцужкі, бранзалеты, гадзіннікі і г. д.).

3. Судзейская калегія

У FCFS паядынак абслугоўвае адзін арбітр. За правядзенне спаборніцтваў адказвае галоўны суддзя.

4. Парадак і правядзенне асноўнага часу паядынку

Спартсменаў выклікаюць на спаборніцкую пляцоўку. Першы выкліканы спартсмен надзявае чырвоны ідэнтыфікацыйны пояс (павязку) і займае месца, указанае арбітрам. Другі спартсмен займае месца насупраць.

Перад пачаткам паядынку спартсмены выходзяць у цэнтр пляцоўкі, паціскаюць адзін аднаму рукі і па ўказанні арбітра робяць крок назад. Па камандзе арбітра «Fight» пачынаецца паядынак.

Каманда «Stop» спыняе паядынак. Калі гэтымі Правіламі не прадугледжана іншае, пасля каманды «Stop» паядынак аднаўляецца са стойкі па камандзе арбітра «Fight».

Каманда «Time» азначае заканчэнне асноўнага часу паядынку.

Паядынак праводзіцца ў чыстым часе: адлік пачынаецца па камандзе арбітра «Fight», а час, на працягу якога паядынак спынены, у асноўны час не залічваецца.

Ацэньваюцца толькі тэхнічныя дзеянні і парушэнні, учыненыя да заканчэння часу на табло (або ручным секундамеры). Пасля каманды арбітра «Stop» або «Time» тэхнічныя дзеянні і парушэнні не ўлічваюцца.

Пасля абвяшчэння выніку арбітр падымае руку пераможцы. Затым спартсмены паціскаюць адзін аднаму рукі і пакідаюць спаборніцкую пляцоўку.

5. Кідкі

Кідок ацэньваецца паводле становішча цела атакаванага ў момант завяршэння прызямлення ў выніку выкананага кідка, незалежна ад папярэдняга дотыку пакрыцця асобнымі часткамі цела, калі гэтымі Правіламі не прадугледжана іншае.

За няўдалы кідок з падзеннем атакуючага балы не даюцца, калі не было контратакі.

Контркідок — тэхнічнае дзеянне, пры якім спартсмен перахоплівае атаку саперніка, змяняе яе напрамак або цалкам спыняе яе і выконвае ўласны кідок.

Калі спартсмен, які абараняецца, не змяніў падзенне і ўпаў разам з атакуючым, кідок залічваецца атакуючаму.

Кідкі, пачатыя са стойкі, калі абодва спартсмены стаяць, ацэньваюцца незалежна ад таго, ці застаўся атакуючы пасля кідка ў стойцы, ці перайшоў у партэр. Пры прызямленні саперніка на спіну прысуджаецца 4 балы, на бок — 2 балы, на таз або жывот — 1 бал.

Калі пры выкананні кідка атакуючы апускаецца на адно або абодва калені без спынення руху і без перабудовы атакі, кідок лічыцца выкананым са стойкі пры ўмове бесперапыннага і дынамічнага выканання дзеяння. Калі пасля апускання на калені адбываецца спыненне руху, страта бесперапыннасці атакі або змяненне (перабудова) захопу, кідок лічыцца выкананым з партэра.

Кідок, выкананы спартсменам у стойцы ў дачыненні да саперніка ў партэры, ацэньваецца ў 2 балы, калі ў выніку кідка сапернік прызямліўся на спіну або бок пры ўмове наступнага кантролю на працягу 5 секунд.

Калі ў выніку такога кідка сапернік прызямліўся на таз або жывот, кідок не ацэньваецца.

Свіп (sweep), выкананы спартсменам у партэры ў дачыненні да саперніка ў стойцы, ацэньваецца ў 2 балы пры ўмове, што пасля свіпа атакуючы ўсталёўвае і ўтрымлівае кантроль над сапернікам на спіне, баку або тазе не менш за 5 секунд.

Калі абодва спартсмены знаходзяцца ў партэры, перавароты, змены пазіцый і іншыя тэхнічныя дзеянні, у тым ліку тыя, што ў іншых адзінаборствах адносяцца да свіпаў (sweep), не ацэньваюцца.

Пераход на болевы прыём ацэньваецца як кідок толькі тады, калі ён суправаджаецца кідковым дзеяннем, у выніку якога сапернік губляе апору і падае на пакрыццё.

6. Барацьба ў партэры

6.1. Пераход у партэр

Пераход у партэр дазволены толькі пасля актыўнага атакуючага дзеяння, выкананага са стойкі. Да такіх дзеянняў належаць спроба або выкананне кідка, а таксама контратакуючае дзеянне, якое прыводзіць да пераходу абодвух спартсменаў у партэр.

У дывізіёне Pro дапускаюцца атакі болевымі і задушлівымі прыёмамі са стойкі (напрыклад: flying armbar, flying triangle choke, rolling armbar, flying kneebar) пры ўмове, што выкананне прыёму суправаджаецца пераводам саперніка ў партэр.

Выкананне болевых і задушлівых прыёмаў не дапускаецца, пакуль абодва спартсмены знаходзяцца ў стойцы. Для выканання болевага або задушлівага прыёму атакаваны павінен знаходзіцца ў партэры.

Пасіўны пераход у партэр без атакуючага дзеяння (наўмыснае сядзенне ў партэр (pull guard) або зацягванне саперніка ў партэр без спробы кідка) забаронены і караецца як пасіўнасць.

6.2. Час барацьбы ў партэры

Пасля пераходу абодвух спартсменаў у партэр пачынаецца адлік часу барацьбы ў партэры.

Працягласць барацьбы ў партэры складае: 30 секунд — у дывізіёне Base; 1 хвіліну — у дывізіёне Pro.

Пры кожным наступным пераходзе абодвух спартсменаў у партэр адлік часу пачынаецца нанова.

Калі да моманту заканчэння часу барацьбы ў партэры арбітр ужо пачаў адлік утрымання, болевага або задушлівага прыёму, гэты адлік працягваецца да завяршэння ўсталяванага 5-секунднага перыяду. Калі на працягу гэтага часу сапернік падаў сігнал аб здачы, яна фіксуецца ў адпаведнасці з гэтымі Правіламі. Пасля завяршэння адліку арбітр падае каманду «Stop», і спартсмены вяртаюцца ў стойку.

Калі болевы або задушлівы прыём быў зафіксаваны да заканчэння асноўнага часу паядынку (каманда «Time» або сігнал гонга), адлік працягваецца да завяршэння ўсталяванага 5-секунднага перыяду. Калі на працягу гэтага часу сапернік падаў сігнал аб здачы, яна фіксуецца ў адпаведнасці з гэтымі Правіламі.

6.3. Вядзенне барацьбы ў партэры

Барацьба ў партэры працягваецца да заканчэння ўсталяванага часу або да каманды арбітра «Stop», калі гэтымі Правіламі не прадугледжана іншае.

На працягу ўсяго часу барацьбы ў партэры спартсмены абавязаныя весці актыўную барацьбу: атакаваць, абараняцца, пераходзіць з аднаго прыёму на іншы або спрабаваць палепшыць сваё становішча.

6.4. Падставы для спынення барацьбы ў партэры

Барацьба ў партэры спыняецца ў наступных выпадках:

• зафіксаваная здача аднаго са спартсменаў;
• абодва спартсмены перайшлі ў стойку;
• абодва спартсмены пакінулі межы рабочай зоны;
• абодва спартсмены знаходзяцца ў статычным становішчы без актыўных спроб атакаваць або абараняцца;
• скончыўся ўсталяваны час барацьбы ў партэры.

У выпадку статычнага становішча спартсменаў арбітр падае каманду «Stop» і пераводзіць спартсменаў у стойку.

6.5. Пачатак болевых і задушлівых прыёмаў

Болевыя і задушлівыя прыёмы дазваляецца пачынаць толькі тады, калі атакаваны знаходзіцца ў партэры. Пры гэтым атакуючы можа знаходзіцца як у партэры, так і стоячы.

Пачаткам болевага прыёму лічыцца момант, калі атакуючы фіксуе канечнасць саперніка і стварае рэальную пагрозу завяршэння прыёму. Пачатак болевага прыёму арбітр фіксуе камандай «Submission», пасля чаго пачынаецца адлік часу.

Пачаткам задушлівага прыёму лічыцца момант, калі атакуючы фіксуе шыю саперніка і стварае бачную для арбітра пагрозу абмежавання або поўнага спынення кровазабеспячэння галаўнога мозга ці паступлення паветра ў лёгкія з мэтай дамагчыся здачы або страты прытомнасці. Імітацыя задушлівага прыёму не з'яўляецца падставай для пачатку адліку.

6.6. Ацэнка болевых і задушлівых прыёмаў

Болевы або задушлівы прыём ацэньваецца ў 1 бал, калі пасля каманды арбітра «Submission» ён бесперапынна стварае рэальную пагрозу завяршэння на працягу 5 секунд незалежна ад таго, ці ўтрымліваецца прыём даўжэй.

Калі болевы або задушлівы прыём не стварае рэальнай пагрозы завяршэння, арбітр не пачынае адлік часу.

6.7. Парадак адліку

Пасля пачатку адліку арбітр услых лічыць: «One», «Two», «Three», «Four», «Five».

Пасля завяршэння 5-секунднага адліку арбітр падае каманду «One Point», прысуджае спартсмену 1 бал і спыняе адлік.

Калі пасля налічэння бала небяспечнае становішча захоўваецца, арбітр працягвае яго фіксаваць, трымаючы руку, сціснутую ў кулак.

6.8. Паўторнае налічэнне балаў

За бесперапыннае ўтрыманне аднаго і таго ж болевага або задушлівага прыёму дадатковыя балы не налічваюцца незалежна ад працягласці яго ўтрымання.

Для атрымання наступнага бала спартсмен павінен перайсці на іншы болевы або задушлівы прыём, які стварае новую пагрозу завяршэння. Пасля фіксацыі новага прыёму арбітр пачынае новы адлік.

Выключэннем з'яўляецца выпадак, прадугледжаны пунктам 6.10 гэтых Правілаў.

Колькасць розных болевых і задушлівых прыёмаў, за якія могуць налічвацца балы на працягу аднаго перыяду барацьбы ў партэры, не абмежаваная.

6.9. Спыненне і аднаўленне адліку

Калі да завяршэння 5-секунднага адліку пагроза завяршэння прыёму знікае, арбітр спыняе адлік.

Пры паўторным узнікненні пагрозы адлік пачынаецца нанова з каманды «One».

6.10. Пад'ём атакаванага ў стойку

Калі пасля пачатку адліку, але не раней чым праз 3 секунды, атакаваны, выходзячы з болевага або задушлівага прыёму, падняўся ў стойку, а арбітр працягваў фіксаваць небяспечнае становішча і не спыняў адлік, спартсмену, які выконваў прыём, прысуджаецца 1 бал.

Калі атакаваны падняўся ў стойку да заканчэння 3 секунд пасля пачатку адліку, балы не налічваюцца.

Калі атакаваны падняўся ў стойку пасля завяршэння поўнага 5-секунднага адліку і арбітр працягваў фіксаваць небяспечнае становішча сціснутым кулаком, спартсмену, які выконваў прыём, прысуджаецца дадатковы 1 бал за выхад саперніка ў стойку з небяспечнага становішча.

6.11. Асаблівасці выканання прыёмаў пры пераходзе ў стойку

Выкананне болевага прыёму на нагу павінна быць неадкладна спынена, як толькі атакаваны пераходзіць у стойку і прымае ўстойлівае становішча.

Выкананне болевага прыёму на руку павінна быць спынена, як толькі атакуючы цалкам пераходзіць у стойку (абедзве ступні знаходзяцца на пакрыцці, а цела цалкам адарванае ад дывана).

Выкананне задушлівага прыёму павінна быць спынена, як толькі атакаваны пераходзіць у стойку.

6.12. Сігнал аб здачы пры болевым прыёме

Болевы прыём лічыцца завершаным, калі атакаваны падаў сігнал аб здачы.

Сігналам аб здачы лічыцца:

• выразны вокліч;
• шматразовае плясканне рукой або нагой па пакрыцці;
• шматразовае плясканне па ўласным целе;
• шматразовае плясканне па целе саперніка.

Любы вокліч спартсмена, які знаходзіцца на болевым прыёме, лічыцца сігналам аб здачы.

У дывізіёне Base болевы прыём таксама лічыцца завершаным, калі арбітр зафіксаваў поўнае выпростванне локцевага сустава, якое стварае відавочную пагрозу атрымання траўмы.

6.13. Сігнал аб здачы пры задушлівым прыёме

Сігналам аб здачы пры задушлівым прыёме лічыцца:

• любы выразны вокліч;
• хрып;
• шматразовае плясканне рукой або нагой па пакрыцці;
• шматразовае плясканне па ўласным целе;
• шматразовае плясканне па целе саперніка.

6.14. Спыненне па просьбе спартсмена

Спыненне паядынку па просьбе спартсмена, які знаходзіцца на болевым або задушлівым прыёме, калі яно не выклікана парушэннем гэтых Правілаў сапернікам, разглядаецца як сігнал аб здачы.

6.15. Фіксацыя здачы

Здача фіксуецца арбітрам камандай «Stop, Submission Done».

Пасля фіксацыі здачы паядынак неадкладна спыняецца.

За здачу саперніка ў выніку болевага або задушлівага прыёму спартсмену прысуджаецца 6 балаў.

Пасля абвяшчэння выніку арбітр прысуджае балы і пераводзіць спартсменаў у становішча стоячы.

6.16. Здача пасля завяршэння адліку

Калі здача адбылася пасля завяршэння поўнага 5-секунднага адліку, за гэты болевы або задушлівы прыём таксама прысуджаецца максімальная ацэнка — 6 балаў.

Дадатковыя балы, раней налічаныя за выкананне гэтага прыёму, не захоўваюцца.

6.17. Выхад за межы рабочай зоны

Калі адзін са спартсменаў, выходзячы з болевага або задушлівага прыёму, наўмысна пакінуў межы рабочай зоны разам з сапернікам, а арбітр пры гэтым працягваў адлік або фіксаваў небяспечнае становішча сціснутым кулаком, спартсмену, які выконваў прыём, прысуджаецца 1 бал.

6.18. Узаемны выхад за межы рабочай зоны

Калі абодва спартсмены пакінулі межы рабочай зоны ў выніку актыўнай узаемнай барацьбы ў партэры, балы не налічваюцца.

Арбітр падае каманду «Stop», пасля чаго спартсмены вяртаюцца ў становішча стоячы.

7. Задушлівыя і болевыя прыёмы

7.1. Дазволеныя катэгорыі задушлівых прыёмаў

Дазволеныя ўсе віды задушлівых прыёмаў у сваіх дывізіёнах (з выкарыстаннем адзення і без яго, рукамі і нагамі); поўны пералік дапушчальных дзеянняў прыведзены ў афіцыйных правілах FCFS.

7.2. Забароненыя задушлівыя і болевыя прыёмы

• Задушлівыя прыёмы, пры якіх асноўны ціск прыпадае на падбародак або ніжнюю сківіцу саперніка замест шыі;
• Задушлівыя прыёмы, якія суправаджаюцца скручваннем, празмерным згінаннем, пераразгінаннем або іншым небяспечным уздзеяннем на шыйны аддзел пазваночніка;
• Задушлівыя прыёмы з выкарыстаннем пояса;
• Задушлівыя прыёмы шляхам непасрэднага сціскання шыі саперніка пальцамі або кісцю рукі;
• Сцісканне шыі, грудной клеткі або тулава саперніка скрыжаванымі нагамі шляхам іх выпроствання, якое стварае небяспечны ціск на шыю, рэбры або пазваночнік;
• Рыўковыя або празмерна агрэсіўныя задушлівыя прыёмы, якія выконваюцца рэзкімі рухамі і ствараюць рызыку траўмы шыі або пазваночніка;
• Болевыя прыёмы на пальцы рук, пальцы ног і кісці;
• Болевыя прыёмы на ступню і галёнкаступнёвы сустаў са скручвальным уздзеяннем (напрыклад: Heel Hook, Toe Hold, Heel Lock, Twisting Foot Lock);
• Болевыя прыёмы на каленны сустаў, якія ствараюць бакавое або вярчальнае ўздзеянне па-за натуральнай плоскасцю яго руху;
• Болевыя ўздзеянні на пазваночнік, уключаючы neck crank, twister і аналагічныя тэхнікі, а таксама любыя дзеянні, якія ствараюць небяспечнае скручванне або пераразгінанне пазваночніка.

8. Утрыманні і кантроль

8.1. Пачатак адліку ўтрымання

Адлік часу ўтрымання пачынаецца па камандзе арбітра «Hold» з моманту, калі атакуючы шчыльна прыціскае сваім тулавам тулава саперніка (або яго рукі, прыціснутыя да тулава) і фіксуе саперніка на лапатках.

Арбітр выцягвае руку далонню ўніз і вядзе адлік рухам рукі: «One», «Two», «Three», «Four», «Five». Па камандзе «Five — One Point» атакуючаму прысуджаецца 1 бал.

Калі ўтрыманне было перапынена да завяршэння 5-секунднага адліку, яно не ацэньваецца.

8.2. Кантрольныя пазіцыі

Пазіцыі Mount і Back Control ацэньваюцца незалежна ад становішча саперніка на лапатках і шчыльнасці прыціскання тулава атакуючага да тулава саперніка.

Адлік часу пачынаецца па камандзе арбітра «Hold» пасля ўсталявання адпаведнай пазіцыі.

Пазіцыя Mount лічыцца ўсталяванай, калі атакуючы знаходзіцца зверху, кантралюе саперніка, а абодва яго калені размешчаныя на пакрыцці па абодва бакі ад тулава саперніка.

Пазіцыя Back Control лічыцца ўсталяванай пры наяўнасці кантролю спіны саперніка і двух зачэпаў нагамі (hooks) або кантролю нагамі ў становішчы body triangle.

8.3. Ацэнка ўтрыманняў і кантрольных пазіцый

Утрыманне, пазіцыя Mount і пазіцыя Back Control ацэньваюцца ў 1 бал за бесперапыннае ўтрыманне адпаведнага становішча на працягу 5 секунд.

Колькасць утрыманняў і кантрольных пазіцый, якія ацэньваюцца на працягу паядынку, не абмежаваная.

Адно і тое ж утрыманне або адна і тая ж кантрольная пазіцыя ацэньваюцца толькі адзін раз за кожны пераход спартсменаў у партэр.

8.4. Спыненне ўтрымання

Утрыманне або кантрольная пазіцыя лічацца перапыненымі, калі:

• спартсмен, якога ўтрымліваюць, пераходзіць на грудзі, жывот або ягадзіцы (але не паясніцу), пры гэтым вугал паміж яго спінай у вобласці лапатак і плоскасцю пакрыцця перавышае 90°;
• шчыльнасць утрымання становіцца недастатковай для эфектыўнага кантролю тулава саперніка і абмежавання яго рухаў;
• атакуючы або атакаваны пераходзіць да выканання болевага ці задушлівага прыёму;
• абодва спартсмены пакідаюць межы рабочай зоны;
• спартсмен, якога ўтрымліваюць, усталёўвае Guard, Half Guard, выконвае leg entanglement або абвівае нагу таго, хто ўтрымлівае, абедзвюма нагамі незалежна ад глыбіні ці сілы фіксацыі.

8.5. Здача падчас утрымання

Калі спартсмен, якога ўтрымліваюць, падаў сігнал аб здачы падчас утрымання або ўтрымання кантрольнай пазіцыі, здача фіксуецца ў адпаведнасці з гэтымі Правіламі.

Спыненне паядынку па просьбе спартсмена, які знаходзіцца на ўтрыманні, калі яно не выклікана парушэннем гэтых Правілаў сапернікам, разглядаецца як сігнал аб здачы.

8.6. Утрыманне пасля заканчэння часу

Калі ўтрыманне або кантрольная пазіцыя былі зафіксаваныя да заканчэння асноўнага часу паядынку (каманда «Time» або сігнал гонга), а таксама да заканчэння часу барацьбы ў партэры, адлік працягваецца да завяршэння ўсталяванага 5-секунднага перыяду.

Калі на працягу гэтага часу спартсмен, якога ўтрымліваюць, падаў сігнал аб здачы, яна фіксуецца ў адпаведнасці з гэтымі Правіламі.

9. Дзеянні паблізу мяжы дывана

Спартсменам забараняецца наўмысна пакідаць межы спаборніцкай пляцоўкі без дазволу арбітра.

З дазволу арбітра спартсмен можа пакінуць спаборніцкую пляцоўку для прывядзення экіпіроўкі ў адпаведнасць з гэтымі Правіламі.

Становішча «па-за дываном» фіксуецца, калі:

• у стойцы абодва спартсмены заступілі абедзвюма ступнямі за межы рабочай зоны;
• у партэры абодва спартсмены апынуліся за межамі рабочай зоны;
• у партэры адзін са спартсменаў мае кантакт з паверхняй за межамі зоны бяспекі дывана.

Становішча «па-за дываном» вызначае арбітр. У спрэчных выпадках канчатковае рашэнне прымае галоўны суддзя.

Пасля каманды арбітра «Stop» спартсмены вяртаюцца ў цэнтр спаборніцкай пляцоўкі і аднаўляюць паядынак са стойкі.

Кідок (контркідок), пачаты ў межах рабочай зоны і завершаны за яе межамі, але ў межах зоны бяспекі, ацэньваецца пры ўмове, што пасля прызямлення тулава атакаванага цалкам знаходзіцца ў межах зоны бяспекі.

Кідок (контркідок), завершаны за межамі зоны бяспекі, не ацэньваецца, калі любая частка тулава атакаванага знаходзіцца за яе межамі.

Кідок, пачаты пасля фіксацыі становішча «па-за дываном», не ацэньваецца.

Утрыманні, болевыя і задушлівыя прыёмы дапускаецца пачынаць, працягваць і ацэньваць, пакуль хаця б частка цела аднаго са спартсменаў знаходзіцца ў межах рабочай зоны, а цела другога спартсмена цалкам знаходзіцца ў межах зоны бяспекі дывана.

10. Ацэнка прыёмаў і кідкоў

Тэхнічныя дзеянні ацэньвае арбітр у адпаведнасці з гэтымі Правіламі.

Максімальная ацэнка за адно тэхнічнае дзеянне складае 6 балаў.

6 балаў

(прамая рука ўгору, далонь адкрытая)

Прысуджаюцца за здачу саперніка ў выніку:

• болевага прыёму;
• задушлівага прыёму;
• утрымання.

Пры прысуджэнні 6 балаў за здачу саперніка раней налічаныя за гэты болевы, задушлівы прыём або ўтрыманне балы анулююцца. Выніковая ацэнка тэхнічнага дзеяння складае 6 балаў.

4 балы

(сагнутая рука ўгору, чатыры пальцы)

Прысуджаюцца за кідок, выкананы, калі абодва спартсмены знаходзяцца ў стойцы, калі ў выніку кідка сапернік прызямляецца на спіну або ў становішча «мост».

2 балы

(сагнутая рука ўгору, два пальцы)

Прысуджаюцца за:

• кідок, выкананы, калі абодва спартсмены знаходзяцца ў стойцы, калі сапернік прызямляецца на бок або ў становішча «паўмост»;
• свіп (sweep), выкананы спартсменам у партэры, пры якім сапернік пераводзіцца са стойкі ў партэр і знаходзіцца пад кантролем атакуючага не менш за 5 секунд;
• кідок, выкананы спартсменам у стойцы ў дачыненні да саперніка ў партэры, калі сапернік прызямляецца на спіну або бок і знаходзіцца пад кантролем атакуючага не менш за 5 секунд.

Кантролем лічыцца ўтрыманне саперніка на спіне, баку або тазе з захаваннем кантакту з паверхняй дывана.

1 бал

(сагнутая рука ўгору, вялікі палец)

Прысуджаецца за:

• кідок, выкананы, калі абодва спартсмены знаходзяцца ў стойцы, калі сапернік прызямляецца на таз або жывот;
• першую заўвагу, абвешчаную спартсмену (1 бал прысуджаецца яго саперніку);
• утрыманне працягласцю не менш за 5 секунд;
• утрыманне пазіцыі Mount працягласцю не менш за 5 секунд;
• утрыманне пазіцыі Back Control працягласцю не менш за 5 секунд;
• фіксацыю болевага або задушлівага прыёму, які стварае рэальную пагрозу завяршэння і бесперапынна ўтрымліваецца на працягу 5 секунд;
• выхад саперніка ў стойку з небяспечнага болевага або задушлівага прыёму ў выпадках, прадугледжаных гэтымі Правіламі;
• наўмысны выхад саперніка за межы рабочай зоны пры выхадзе з болевага або задушлівага прыёму ў выпадках, прадугледжаных гэтымі Правіламі.

11. Паядынак да Golden Score

Калі пасля заканчэння асноўнага часу паядынку лік роўны, прызначаецца дадатковы час («Golden Score») працягласцю 2 хвіліны.

На працягу дадатковага часу паядынак працягваецца да першага выніковага тэхнічнага дзеяння, якое ацэньваецца ў 1 бал або больш, або да абвяшчэння заўвагі аднаму са спартсменаў.

Калі на працягу дадатковага часу не было выніковых тэхнічных дзеянняў і заўваг, пераможца вызначаецца рашэннем арбітра.

12. Датэрміновая перамога

Датэрміновая перамога прысуджаецца ў наступных выпадках:

• адзін са спартсменаў першым набірае 12 балаў незалежна ад розніцы ў ліку;
• сапернік зняты з паядынку;
• сапернік дыскваліфікаваны.

13. Папярэджанні і заўвагі

13.1. Папярэджанне

Пры нязначным парушэнні гэтых Правілаў арбітр мае права абмежавацца вусным папярэджаннем.

Папярэджанне не ўплывае на лік паядынку і не фіксуецца ў судзейскім пратаколе.

Калі пасля папярэджання спартсмен працягвае парушаць Правілы або не ліквідуе парушэнне, арбітр абвяшчае афіцыйную заўвагу.

13.2. Заўвагі і іх наступствы

Пры вызначэнні меры дысцыплінарнага ўздзеяння арбітр улічвае характар парушэння, яго небяспеку, намер спартсмена, паўтаральнасць парушэння і ўплыў на ход паядынку.

Заўвагі абвяшчаюцца арбітрам і фіксуюцца ў судзейскім пратаколе.

Заўвагі дзейнічаюць толькі на працягу бягучага паядынку.

Наступствы заўваг:

• першая заўвага — саперніку прысуджаецца 1 бал;
• другая заўвага — саперніку прысуджаецца 2 балы;
• трэцяя заўвага — дыскваліфікацыя спартсмена і прысуджэнне саперніку датэрміновай перамогі.

Заўвага можа быць абвешчаная за наступныя парушэнні:

Пасіўная барацьба:

• ухіленне ад захопу;
• адмова ад атакуючых дзеянняў;
• наўмыснае зацягванне часу;
• імітацыя барацьбы;
• ілжывая атака (пераход у партэр без рэальнай спробы атакі, які не прыводзіць да страты раўнавагі сапернікам).

Парушэнне межаў дывана:

• неаднаразовы наўмысны выхад за межы рабочай зоны;
• наўмыснае выштурхоўванне саперніка за межы рабочай зоны без спробы выканаць кідок.

Парушэнне экіпіроўкі:

• наўмыснае парушэнне патрабаванняў да формы;
• закочванне рукавоў;
• развязванне пояса;
• развязванне шнуркоў;
• зняцце барцовак без дазволу арбітра.

Парушэнне парадку правядзення паядынку:

• спрэчкі з арбітрам або галоўным суддзёй;
• неспартыўныя паводзіны;
• невыкананне каманд арбітра.

Забароненыя захопы:

• наўмысны захоп за шорты;
• наўмысны захоп за ўнутраную частку барцовак або шнуроўку;
• наўмысны захоп за пальцы рук або ног саперніка.

Забароненыя тэхнічныя дзеянні, якія не стварылі непасрэднай пагрозы цяжкай траўмы:

• выкананне Knee Reaping;
• прымяненне Heel Hook, Toe Hold, Twisting Foot Lock і іншых забароненых болевых прыёмаў;
• забароненыя ўздзеянні на пазваночнік або шыю (Neck Crank, Twister і аналагічныя);
• болевыя прыёмы на пальцы рук, пальцы ног і кісці;
• выкананне болевага або задушлівага прыёму, калі атакаваны знаходзіцца стоячы;
• працяг выканання болевага або задушлівага прыёму пасля каманды арбітра «Stop»;
• выкананне кідка Kani Basami;
• выкананне тэхнікі, забароненай для адпаведнага дывізіёна або ўзроставай катэгорыі спартсмена.

13.3. Спазненне на паядынак

Адлік часу пачынаецца з моманту першага афіцыйнага выкліку спартсмена.

За спазненне прымяняюцца наступныя санкцыі:

• 30 секунд — першая заўвага;
• 90 секунд — другая заўвага;
• 120 секунд — дыскваліфікацыя.

14. Зняцце спартсмена з паядынку

Спартсмен здымаецца з паядынку па рашэнні галоўнага суддзі на падставе заключэння ўрача, калі з прычыны траўмы, захворвання, ванітаў або іншых медыцынскіх прычын ён не можа працягваць удзел у паядынку.

Спартсмен таксама здымаецца з паядынку, калі перавышаны максімальна дапушчальны час аказання медыцынскай дапамогі (2 хвіліны).

Пасля прыняцця рашэння паядынак неадкладна спыняецца, а саперніку прысуджаецца датэрміновая перамога.

15. Дыскваліфікацыя

Арбітр мае права неадкладна спыніць паядынак і дыскваліфікаваць спартсмена без папярэдніх заўваг, калі парушэнне мае грубы характар або стварае непасрэдную пагрозу атрымання цяжкай траўмы.

Падставамі для дыскваліфікацыі з'яўляюцца:

• Slam — наўмыснае скіданне саперніка на пакрыццё з мэтай вызвалення ад болевага або задушлівага прыёму;
• наўмысны кідок саперніка на галаву, шыю або патыліцу;
• выкананне кідкоў Seoi-nage, Sumi-gaeshi, Kata-guruma і аналагічных тэхнік спосабам, пры якім сапернік прызямляецца на галаву або шыю і пазбаўляецца магчымасці выканаць бяспечны перакат;
• наўмыснае нанясенне ўдараў рукамі, нагамі, локцямі або галавой;
• наўмысныя ўкусы, драпіны або іншыя траўмавальныя ўздзеянні;
• прычыненне саперніку траўмы ў выніку забароненага тэхнічнага дзеяння, калі з-за гэтай траўмы сапернік не можа працягнуць паядынак;
• ціск на вочы, закрыванне носа або рота, Fish Hooking, захопы за горла з прамым ціскам на трахею або гартань, ціск ці ўдары ў пахвіну;
• агрэсіўныя, нецэнзурныя, абразлівыя або правакацыйныя дзеянні ў адрас саперніка, арбітра, галоўнага суддзі, іншых афіцыйных асоб спаборніцтваў або гледачоў;
• наўмыснае выкананне любога забароненага тэхнічнага дзеяння, калі яно стварыла непасрэдную пагрозу атрымання цяжкай траўмы.

Канчатковае рашэнне аб прымяненні дысцыплінарнай санкцыі прымае арбітр.

Пры дыскваліфікацыі паядынак неадкладна спыняецца, а саперніку дыскваліфікаванага спартсмена прысуджаецца датэрміновая перамога.

16. Фіксацыя здачы і спыненне паядынку (дзеці да 7 гадоў і дывізіён Base)

Здача спартсмена фіксуецца пры падачы ім відавочнага сігналу аб здачы: шматразовага пастуквання рукой або нагой па саперніку ці пакрыцці, а таксама выразнага галасавога сігналу.

Арбітр абавязаны неадкладна спыніць паядынак і зафіксаваць тэхнічную здачу, калі дазволены болевы або задушлівы прыём даведзены да становішча, пры якім яго далейшае выкананне стварае непасрэдную рызыку атрымання траўмы.

Да такіх сітуацый належаць, у прыватнасці:

• поўнае выпростванне локцевага сустава пры выкананні дазволенага болевага прыёму на руку;
• страта спартсменам актыўнай абароны пры задушлівым прыёме;
• з'яўленне прыкмет страты прытомнасці або немагчымасці бяспечна працягваць абарону.

Калі дазволены тэхнічны прыём выконваецца спосабам, які стварае небяспечнае ўздзеянне на сустаў, шыю або пазваночнік, але парушэнне не мае грубага або наўмыснага характару, арбітр падае каманду «Stop», спыняе выкананне прыёму і аднаўляе паядынак са стойкі без прымянення дысцыплінарнай санкцыі.

Калі дзеянне мае грубы, наўмысны або відавочна траўманебяспечны характар, у тым ліку выконваецца з празмернай сілай або з выкарыстаннем забароненага тэхнічнага дзеяння, арбітр неадкладна падае каманду «Stop» і прымяняе дысцыплінарную санкцыю ў адпаведнасці з гэтымі Правіламі.

17. Жэсты суддзяў

Усе жэсты суддзяў падрабязна апісаныя ў поўнай версіі афіцыйных правілаў FCFS.